Την Δευτέρα 30 Μαρτίου 2026 και ώρα 6μ.μ. στην αίθουσα του ηθικοθρησκευτικού Συλλόγου «ΘΕΙΑ ΟΙΚΟΔΟΜΗ» Αμαλιάδος επί της οδού Δαλιάνη 23, πραγματοποιήθηκε ομιλία από τoν Δρ. Δημήτριο Μεταλληνό, καθηγητή Ιστορίας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο με θέμα: «Οικουμενικός Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε’: θα συνεχίζουμε να τον απαγχονίζουμε;».
Η συνάντηση ξεκίνησε με την καθιερωμένη προσευχή.
«Οικουμενικός Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄: θα συνεχίσουμε να τον απαγχονίζουμε;»
Η ομιλία του Δρ Δημητρίου Μεταλληνού, επικεντρώθηκε στην ιδεολογική χρήση της Ιστορίας, που παρουσιάζει τον Οικουμενικό Πατριάρχη Γρηγόριο Ε΄ ως προδότη των εξεγερμένων ρωμηών, ενώ όπως τεκμηριώθηκε επιστημονικά από τον ομιλητή ο Γρηγόριος αναδείχθηκε ως το πρώτο και σημαντικότερο θύμα μίας χρόνιας διαστρέβλωσης της ιστορίας, με τη χρήση της ιδεολογικής προπαγάνδας.
Ο κ. Μεταλληνός ξεκίνησε με την αναφορά στους κύριους σταθμούς του βίου και της πολιτείας του μαρτυρικού Πατριάρχη, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στις συνολικά τρεις θητείες του, ως Οικουμενικού Πατριάρχου (αλλαξοπατριαρχία), γεγονός που αποδεικνύει τον αδαμάντινο και αδέσμευτο χαρακτήρα του εθνοϊερομάρτυρα. Ο λόγος που δύο φορές απομακρύνθηκε από τη θέση του, υπήρξε η αντίστασή του στις αντεθνικές απαιτήσεις του σουλτάνου. Επί συνολικά δεκαέξι έτη παρέμεινε ως σχολάζων Αρχιερέας, στο κελί του στην Ιερά Μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους, ασκούμενος ως απλός μοναχός.
Στην τρίτη θητεία του ανέλαβε πατριάρχης τις παραμονές του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα (1819), κατά την οποία αναδιοργάνωσε το Πατριαρχείο και διαχειρίστηκε κρίσιμες εκκλησιαστικές και πολιτικές καταστάσεις. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο ομιλητής στους «αφορισμούς», των οποίων η τυπολογία, η γλώσσα και το περιεχόμενο αποδεικνύουν, ότι δεν πρόκειται για τα καθιερωμένα θεολογικά κείμενα αφορισμού, αλλά για γενικόλογα έγγραφα που χρησιμοποιούνται από τον πατριάρχη, για να βοηθήσει ουσιαστικά στην εξέλιξη της επανάστασης.
Τη διαπίστωση αυτή επαληθεύει και η οργίλη αντίδραση του Σουλτάνου, που διαπιστώνει το «διπλό παιχνίδι» του Γρηγορίου. Την κρίσιμη εκείνη ώρα, ο τελευταίος αντιμετώπισε το δίλημμα μεταξύ φυγής-σωτηρίας και παραμονής-θυσίας. Επέλεξε να παραμείνει στην Κωνσταντινούπολη, παρά τις προτροπές ξένων διπλωματών για το αντίθετο, διότι στόχος του ήταν η προστασία του εμπερίστατου πολυπληθούς ποιμνίου του. Η υπεύθυνη εκκλησιαστική στάση του, τον οδήγησε στο φρικτό μαρτύριο το Πάσχα του 1821 (10 Απριλίου), ενώ τις επόμενες εβδομάδες γεύθηκαν το ίδιο μαρτύριο και επτά συνοδικοί Αρχιερείς της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας.
Η θυσία του ενίσχυσε τον Αγώνα και προκάλεσε διεθνή συμπάθεια υπέρ των Ελλήνων. Οι διασωθείσες σχετικές αρχειακές πηγές (ελληνικές, οθωμανικές και δυτικές) τεκμηριώνουν, ότι ο Πατριάρχης απαγχονίσθηκε ως «προδότης της Υψηλής Πύλης» και ως εκ τούτου Πρωτομάρτυρας της Ορθοδόξου Πίστεως και της Πατρίδος. Πανάξιος συνεχιστής και διάδοχος όλων των μεγάλων ποιμένων του Οικουμενικού Πατριαρχείου, πνευματικό στήριγμα και καύχημα των χιλιάδων επώνυμων και ανώνυμων αγωνιστών του Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα (1821-1829).
Τελικά απομένει στους σύγχρονους ιστορικούς ερευνητές, αλλά και στον λαό μας, να επιλέξουν εάν επιθυμούν να είναι και στο ζήτημα αυτό επιστήμονες ή αμόρφωτοι, δίκαιοι ή άδικοι, ευγνώμονες ή αγνώμονες απέναντι στην εθνική μας ιστορία και τον πρωταγωνιστή της άγιο Γρηγόριο τον Ε΄.
Η επόμενη ομιλία θα πραγματοποιηθεί στις 20 Απριλίου 2026 στην αίθουσα
του Συλλόγου «ΘΕΙΑ ΟΙΚΟΔΟΜΗ» και ώρα 6:00 το απόγευμα, από τον Δρ.
Κων/νο Μπελέζο καθηγητή στο Τμήμα Θεολογίας στο ΕΚΠΑ.
0 Σχόλια